Maharashtra Free Saree Scheme : महाराष्ट्र सरकारने राज्यातील महिलांसाठी ‘लाडकी बहीण’ योजनेनंतर आता आणखी एक मोठी घोषणा केली असून तिची अंमलबजावणी सुरू झाली आहे. ‘कॅप्टिव्ह मार्केट’ योजनेअंतर्गत राज्यातील अंत्योदय शिधापत्रिकाधारक (Antyodaya Ration Card) कुटुंबांना दरवर्षी एक साडी मोफत देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला आहे. विशेषतः नागपूर आणि विदर्भातील महिलांसाठी ही आनंदाची बातमी समोर आली आहे.
या योजनेचा मुख्य उद्देश अत्यंत गरीब कुटुंबांना सामाजिक आधार देणे आणि राज्यातील वस्त्रोद्योगाला चालना देणे हा आहे. नेमका कोणाला लाभ मिळणार आणि वितरणाची पद्धत काय आहे? जाणून घ्या सविस्तर.
१. नागपुरात ४६ हजार महिलांना मिळणार लाभ
नागपूर शहरात या योजनेच्या अंमलबजावणीसाठी प्रशासनाने कंबर कसली आहे. शहर पुरवठा विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, नागपूर शहरातील विविध परिमंडळनिहाय एकूण ४६ हजार १५० साड्यांचे वितरण करण्यात येणार आहे. ग्रामीण भागातही ही प्रक्रिया राबवली जाणार असून तेथे सुमारे ८२ हजार १०४ महिलांना साड्यांचे वाटप केले जाईल. महिन्याच्या अखेरपर्यंत या साड्या रेशन दुकानांपर्यंत पोहोचतील, अशी अपेक्षा आहे.
२. योजनेसाठीची मुख्य अट काय? (Eligibility)
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी सरकारने काही निकष लावले आहेत:
- अंत्योदय शिधापत्रिका: ही योजना केवळ ‘अंत्योदय’ अन्न योजनेअंतर्गत येणाऱ्या शिधापत्रिकाधारक कुटुंबांसाठीच आहे.
- दरवर्षी एक साडी: प्रत्येक पात्र कुटुंबातील एका महिलेला वर्षातून एकदाच मोफत साडी दिली जाईल.
- नोंदणी: लाभार्थ्यांची नोंदणी ऑनलाइन प्रणालीवर असणे आवश्यक आहे.
३. ‘ई-पॉस’ (e-POS) यंत्राद्वारे पारदर्शक वितरण
साडी वाटप प्रक्रियेत कोणताही गैरप्रकार होऊ नये, यासाठी सरकारने कडक पावले उचलली आहेत.
- बायोमेट्रिक पडताळणी: साड्यांचे वितरण रेशन दुकानांमधील ‘ई-पॉस’ (e-POS) यंत्राद्वारे केले जाईल. लाभार्थ्यांना अंगठा लावून आपली ओळख पटवावी लागेल.
- गुणवत्तेची खात्री: साड्यांची गुणवत्ता उत्तम असावी, यासाठी विशेष दक्षता घेण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. कोणत्याही परिस्थितीत फाटलेल्या किंवा खराब साड्या स्वीकारल्या जाणार नाहीत, असे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
- नोडल संस्था: महाराष्ट्र राज्य वस्त्रोद्योग महामंडळ ही या योजनेसाठी नोडल संस्था म्हणून काम पाहत आहे.
४. नागपूर शहरातील परिमंडळनिहाय साड्यांचे नियोजन
नागपूर प्रशासनाने कोणत्या भागात किती साड्या वाटल्या जाणार आहेत, याची आकडेवारी जाहीर केली आहे:
| परिमंडळ कार्यालय | वितरित होणाऱ्या साड्यांची संख्या |
| इतवारी (Itwari) | ११,७६७ |
| टेका (Teka) | ९,१२२ |
| महाल (Mahal) | ८,३८७ |
| मेडिकल (Medical) | ६,७८८ |
| सदर (Sadar) | ५,५१८ |
| धंतोली (Dhantoli) | ४,५८८ |
५. वस्त्रोद्योगाला मिळणार संजीवनी
या योजनेमुळे केवळ गरीब कुटुंबांनाच फायदा होणार नाही, तर महाराष्ट्रातील यंत्रमाग (Powerloom) धारकांना आणि वस्त्रोद्योगाला मोठी मदत होणार आहे. साड्यांची निर्मिती स्थानिक स्तरावर होत असल्याने रोजगाराच्या संधी निर्माण होत आहेत. एका गठ्ठ्यात १०० साड्या असून त्याचे वजन साधारणपणे ४२ ते ४६ किलो दरम्यान आहे.
६. लाभार्थ्यांनी काय करावे?
ज्या महिलांकडे अंत्योदय रेशन कार्ड आहे, त्यांनी आपल्या जवळच्या रेशन दुकानात जाऊन साड्यांच्या उपलब्धतेबाबत चौकशी करावी. प्रशासनाने ही प्रक्रिया जलद गतीने पूर्ण करण्याचे निर्देश दिले आहेत, त्यामुळे महिनाअखेरपर्यंत सर्व पात्र महिलांना साड्या मिळण्याची शक्यता आहे.
७. निष्कर्ष
राज्य सरकारची ही योजना सण-उत्सवांच्या काळात गरीब कुटुंबांतील महिलांसाठी एक मोठा आधार ठरत आहे. प्रशासनाने पारदर्शकतेवर भर दिल्याने खऱ्या लाभार्थ्यांपर्यंत ही साडी पोहोचण्यास मदत होईल. जर तुम्ही पात्र असाल, तर आपल्या रेशन कार्डावरील ई-केवायसी (e-KYC) पूर्ण असल्याची खात्री करून घ्या.
Disclaimer
सदर माहिती महाराष्ट्र शासनाच्या वस्त्रोद्योग विभाग आणि पुरवठा विभागाने जारी केलेल्या निर्णयांवर आधारित आहे. अधिक माहितीसाठी आणि साड्यांच्या वाटपाच्या तारखेसाठी आपल्या भागातील रेशन दुकानदाराशी संपर्क साधावा.
